Middeleeuwen (500-1500)

Meer dan zeshonderd jaar geleden, tijdens de hoogtijdagen van de middeleeuwen, woonden in Schoonhoven en Gouda de graven van Blois. Hun kastelen en landgoederen zijn nu goeddeels verdwenen, maar hun…

Nooit eerder heeft een pandemie een zo grote invloed gehad op de wereldbevolking als geheel als de COVID-19-pandemie, ook wel bekend als de coronapandemie. Sinds de uitbraak eind 2019 in China –…

In ‘Licht van mijn ogen’ beschrijft emeritus hoogleraar María Jesús Fuente hoe er in Europa in de middeleeuwen tegen het moederschap werd aangekeken en hoe dat onze kijk op het moederschap bepaalt.…

‘Koningsdrama’ van Helen Castor is het verhaal van twee rivaliserende neven, Richard II en Hendrik IV, wier tumultueuze levens het lot van het middeleeuwse Engeland bepaalden. …

Negenhonderd jaar geleden – 1122-2022 – werd besloten de (Kromme) Rijn bij Wijk bij Duurstede af te dammen. Met de aanleg van de dam werd de Lekdijk van Amerongen naar Vreeswijk geheel gesloten. Het…

Meesterverteller Dan Jones schetst een levendig beeld van het middeleeuwse leven in het belangrijkste jaar in de Engelse geschiedenis. 1215 was niet alleen het jaar van de…

‘De Arabische veroveringen’, geschreven door Justin Marozzi, vertelt de geschiedenis van de verspreiding van de islam en de eerste kalifaten tussen 632 en 750. In ‘De Arabische…

In de achtste eeuw veroveren de moslims het Iberisch schiereiland Spanje. Al-Andalus (Arabisch Spanje) groeit uit tot een zelfstandig kalifaat met een grote welvaart. Drie eeuwen later heroveren de…

Ibn Khaldûn (1332-1406) wordt beschouwd als een van de invloedrijkste intellectuelen die de Arabische wereld heeft voortgebracht. Toch is de auteur van de Muquaddima, de belangrijkste historische…

Tore Skeie beschrijft in ‘Wolventijd’ hoe in de 11e eeuw werd gestreden om de macht rond de Noordzee. Het boek is bekroond met de Sverre Steen-prijs, de belangrijkste geschiedenisprijs van Noorwegen…

De Bourgondische hertogen hechtten een groot belang aan de kwaliteit van de geneeskundige actoren in hun dienst. Bij voorkeur trokken ze universitair geschoolde doctores in de medicijnen aan en zelfs…

In de middeleeuwen was ‘kunst’ een fascinerend samenspel van vele kunstvormen. Veel van dat samenspel is in de loop der eeuwen uiteengevallen of geheel verloren gaan. Toch zijn van enkele Nederlandse…

Toen Enea Silvio Piccolomini in 1458 in Rome werd verkozen tot paus Pius II, bleven demonen uit zijn verleden hem achtervolgen. In zijn jeugd had hij een liederlijk leven geleid, buitenechtelijke…

'De oudste stad van Holland' van Henk 't Jong is een rijk geïllustreerd en toegankelijk boek over de geschiedenis van Dordrecht In De oudste stad van Holland neemt historicus Henk ’t…

In ‘Schildmaagd’ belicht Nancy Marie Brown de onbeschreven maar fascinerende geschiedenis van krijgsvrouwen in de Vikingtijd. De geschiedenis van de Vikingen blijft tot de…

Aan het begin van de vijftiende eeuw werden de graaf van Holland, de stad Naarden en de Gooise boeren het eens over het behoud, beheer en gebruik van de Gooise gemene gronden: weilanden, heidevelden…

In ‘Ubbi de Fries’ brengt Vikingkenner Luit van der Tuuk het Vikingleven van een negende-eeuwse legeraanvoerder bijzonder dichtbij. Luit van der Tuuk schetst in ‘Ubbi de Fries…

Christine de Pizan is tegenwoordig vooral bekend door werken als De Stad der Vrouwen, waarin de positie van de vrouw wordt verdedigd. In haar eigen tijd was ze echter minstens zo bekend door haar…

De reikwijdte van het middeleeuwse onderwijs is enorm. Zoals de apostelen lichtende voorbeelden waren voor de middeleeuwse mens, zo was ook de extravagante en nu obscure laatantieke auteur Martianus…

In dit Jaarboek worden diverse interessante thema's uit de middeleeuwse geschiedenis van de Nederlanden behandeld. Tjamke Snijders beschrijft de ontwikkeling van de bibliotheek van de Henegouwse Sint…

Mores leren, dat is wat de auteurs van laat-middeleeuwse moralistische traktaten en leerdichten letterlijk willen doen. Zich baserend op analyse van een groot aantal van deze werken laat Petty Bange…

Het Jaarboek voor Middeleeuwse Geschiedenis, dat sinds 1998 verschijnt, wil een boven-regionaal forum bieden voor bijdragen over de geschiedenis van de Nederlanden. Het richt zich op de klassieke…

Dit Jaarboek voor Middeleeuwse Geschiedenis bevat een aantal gevarieerde opstellen. Paul Trio en Arnoud-Jan Bijsterveld presenteren het tweede en laatste deel van hun bijdrage over de evolutie van…

Leken in de Nederlanden zochten in de veertiende eeuw naar nieuwe vormen van geloofsbeleving. Zij streefden naar een meer verinnerlijkte spiritualiteit en een persoonlijke relatie met God. Vaak…