Middeleeuwen (500-1500)

Het Jaarboek voor Middeleeuwse Geschiedenis, dat sinds 1998 verschijnt, wil een boven-regionaal forum bieden voor bijdragen over de geschiedenis van de Nederlanden. Het richt zich op de klassieke…

De Rotterdammer Arnold Gheyloven (c.1375-1442) studeerde kerkelijk recht in Wenen, Bologna en Padua. Rond 1407 trad hij in bij de reguliere kanunniken van het Windesheimse klooster Groenendaal bij…

Kennis-maken bevat een selectie van Middelnederlandse artesteksten, dat wil zeggen teksten die gericht zijn op het overdragen van kennis over wetenschap, gezondheid en techniek. Deze non-fictie…

De preek is een belangrijk genre in de Middelnederlandse literatuur en kan wat betreft omvang en gevarieerdheid de vergelijking met de middeleeuwse preekliteratuur in andere volkstalen goed doorstaan…

More than ever, justice and its administration is that which holds our society together. But justice is not merely what is contained in rules and regulations, as Henk Teunis shows in his book on…

Negenhonderd jaar geleden – 1122-2022 – werd besloten de (Kromme) Rijn bij Wijk bij Duurstede af te dammen. Met de aanleg van de dam werd de Lekdijk van Amerongen naar Vreeswijk geheel gesloten. Het…

De Moderne Devotie (ca. 1375-1575) is de krachtigste geestelijke hervormingsbeweging van de late middeleeuwen in Europa. Het charisma van innerlijke vernieuwing ontkiemde bij de kartuizers en…

Het Liber Floridus is een wereldberoemd handschrift uit de twaalfde eeuw en de oudste geïllustreerde encyclopedie ooit. Het werd geschreven in het Latijn door een kanunnik in het toen nog Vlaamse…

Tore Skeie beschrijft in ‘Wolventijd’ hoe in de 11e eeuw werd gestreden om de macht rond de Noordzee. Het boek is bekroond met de Sverre Steen-prijs, de belangrijkste geschiedenisprijs van Noorwegen…

De tiende en elfde eeuw vormen een vrijwel onbekende periode in de geschiedenis van de noordelijke Lage Landen. Toch zijn er veel teksten overgeleverd uit die tijd, die ook een hedendaags publiek…

In discussies over misdaad en straf wordt vaak gerefereerd aan de Middeleeuwen, waarin volgens de populaire opvatting gruwelijke lijfstraffen aan de orde van de dag waren en gevangenissen nog geen '…

Laonikos uit Athene was een tijdgenoot van de Val van Constantinopel in 1453 en de verovering van het Byzantijnse Rijk door de Osmaanse Turken. Hoe heeft het zover kunnen komen? Om die vraag te…

1231. Paus Gregorius IX rekruteert dominicanen als de eerste inquisiteurs. Aanvankelijk richten ze hun pijlen op katharen en waldenzen, daarna op bekeerde joden, melaatsen, spirituele franciscanen,…

De oudste seculiere kapittels in het bisdom Utrecht zijn in de negende eeuw ontstaan en het jongste kapittel dateert uit het begin van de zestiende eeuw. Ter onderscheiding van de beide kathedrale…

Luit van der Tuuk ontrafelt in 'De Saksen' de geschiedenis van dit veelzijdige volk. Hij gaat op zoek naar wie zij waren en hoe zij leefden. In ‘De Saksen’ gaat Luit van der Tuuk op…

In ‘Licht van mijn ogen’ beschrijft emeritus hoogleraar María Jesús Fuente hoe er in Europa in de middeleeuwen tegen het moederschap werd aangekeken en hoe dat onze kijk op het moederschap bepaalt.…

Het jaar 1000. Uit het niets scheppen de nazaten van de Karolingische vorsten tussen Maas en Schelde een land: het hertogdom Brabant. Vanuit het kleine Leuven en met de machtige abdij van Nijvel als…

In ‘Historische atlas van de Lage Landen 1257-1439’ toont Sieg Monten in twintig kaarten hoe het huidige België en Nederland zich in de late middeleeuwen ontwikkelden. In ‘…

Toen Enea Silvio Piccolomini in 1458 in Rome werd verkozen tot paus Pius II, bleven demonen uit zijn verleden hem achtervolgen. In zijn jeugd had hij een liederlijk leven geleid, buitenechtelijke…

In ‘Ubbi de Fries’ brengt Vikingkenner Luit van der Tuuk het Vikingleven van een negende-eeuwse legeraanvoerder bijzonder dichtbij. Luit van der Tuuk schetst in ‘Ubbi de Fries…

‘De Hanze’ van de bekende historicus en bestsellerauteur Dick Harrison vertelt de geschiedenis van het machtige middeleeuwse handelsverbond waarvan ook Nederland en België deel uitmaakten. …

De moord op de Hollandse graaf Floris v heeft veel aandacht gekregen in de geschiedschrijving en literatuur van de Lage Landen, vooral die van het graafschap Holland en de latere Republiek. Dat begon…

De Bourgondische hertogen hechtten een groot belang aan de kwaliteit van de geneeskundige actoren in hun dienst. Bij voorkeur trokken ze universitair geschoolde doctores in de medicijnen aan en zelfs…

‘De Arabische veroveringen’, geschreven door Justin Marozzi, vertelt de geschiedenis van de verspreiding van de islam en de eerste kalifaten tussen 632 en 750. In ‘De Arabische…