Middeleeuwen (500-1500)

Leken in de Nederlanden zochten in de veertiende eeuw naar nieuwe vormen van geloofsbeleving. Zij streefden naar een meer verinnerlijkte spiritualiteit en een persoonlijke relatie met God. Vaak…

Katherina van Alexandrië was in de Middeleeuwen een van de populairste heiligen in de Lage Landen. Volgens de overlevering was zij beeldschoon en buitengewoon intelligent. Zij liet zich dopen toen…

Hoewel de Utrechtse Paulusabdij na Egmond de oudste benedictijner stichting is in de noordelijke Nederlanden, resteert er slechts een zeer fragmentarische nalatenschap. De oudste originele archivalia…

Jaarboek voor Middeleeuwse Geschiedenis 1 1998 1e druk is een boek van B.J.P. van Bavel uitgegeven bij Verloren B.V., Uitgeverij. ISBN 9789065502964 Het Jaarboek voor Middeleeuwse…

De Duitsche Orde werd in 1190 in Jeruzalem opgericht om een lokaal ziekenhuis te beschermen. Al snel groeide de orde echter uit tot een ridderorde met allure. In 1219 wisten orderidders zich te…

De studie naar de Middelnederlandse bijbelvertalingen mag zich de laatste jaren verheugen in een meer dan gemiddelde hoeveelheid aandacht van onderzoekers, wat een reeks van studies uit Nederland en…

‘Strijd voor de hertog’ van Nicki Bullinga is een spannend historisch jeugdboek. Het speelt zich af in Gelre tijdens de 100-jarige Oorlog. Twee jongens ontdekken een machtsspel van edelen en monniken…

De Egmondse Annalen (ontstaan c. 1110-1205) vormen het oudste Hollandse geschiedwerk, en een hoofdbron voor de vroege graventijd. In deze editie wordt, aan de hand van het originele handschrift, de…

Wat schuilt er achter het Nibelungenlied? Wat zijn de achtergronden van het epos? Het Nibelungenlied is misschien wel het beroemdste epos uit het Duitse taalgebied, waar in de loop der…

In 'De eerste Gouden Eeuw' vertelt Luit van der Tuuk over handel en scheepvaart in de vroege middeleeuwen. Toen, betoogt Van der Tuuk, werd reeds de basis gelegd voor de latere 'Gouden Eeuw'.…

Sodomie, afgeleid van de Bijbelse stad Sodom, was een breed paraplubegrip in de late middeleeuwen. De term werd vooral gebruikt om seks tussen mannen te beschrijven. Maar ook om seks tussen vrouwen…

Brugge, Grote Markt, 22 maart 1488. Pieter Lanchals, topambtenaar van de Bourgondische vorst Maximiliaan van Oostenrijk, wordt onthoofd. Deze executie betekent een eindpunt in de strijd van de…

Het jaar 1000. Uit het niets scheppen de nazaten van de Karolingische vorsten tussen Maas en Schelde een land: het hertogdom Brabant. Vanuit het kleine Leuven en met de machtige abdij van Nijvel als…

1231. Paus Gregorius IX rekruteert dominicanen als de eerste inquisiteurs. Aanvankelijk richten ze hun pijlen op katharen en waldenzen, daarna op bekeerde joden, melaatsen, spirituele franciscanen,…

Laonikos uit Athene was een tijdgenoot van de Val van Constantinopel in 1453 en de verovering van het Byzantijnse Rijk door de Osmaanse Turken. Hoe heeft het zover kunnen komen? Om die vraag te…

Het Jaarboek voor Middeleeuwse Geschiedenis, onder redactie van Bas van Bavel (Utrecht), Arnoud-Jan Bijsterveld (Tilburg), Bram van den Hoven van Genderen (Utrecht), Antheun Janse (Leiden), Hans Mol…

In 1459 vatte Maria van Pee, kanunnikes in het Brusselse klooster Jericho, het plan op de preken van haar rector en biechtvader Jan Storm uit haar geheugen op te schrijven. Ze stond daarmee aan de…

Om richting te geven aan hun leven lieten middeleeuwers zich leiden door tekens en wonderen die ze van Godswege verwelkomden. Soms waren dat bovenzinnelijke ervaringen die hen rechtstreeks met de…

Kennis-maken bevat een selectie van Middelnederlandse artesteksten, dat wil zeggen teksten die gericht zijn op het overdragen van kennis over wetenschap, gezondheid en techniek. Deze non-fictie…

De moord op de Hollandse graaf Floris v heeft veel aandacht gekregen in de geschiedschrijving en literatuur van de Lage Landen, vooral die van het graafschap Holland en de latere Republiek. Dat begon…

Middeleeuwse oorkonden gelden als een belangrijke bron voor historisch en taalkundig onderzoek. Met betrekking tot Friesland is de aandacht tot dusver vooral uitgegaan naar de Friestalige oorkonden.…

Het Jaarboek voor Middeleeuwse Geschiedenis, dat sinds 1998 verschijnt, wil een boven-regionaal forum bieden voor bijdragen over de geschiedenis van de Nederlanden. Het richt zich op de klassieke…

More than ever, justice and its administration is that which holds our society together. But justice is not merely what is contained in rules and regulations, as Henk Teunis shows in his book on…

De Rotterdammer Arnold Gheyloven (c.1375-1442) studeerde kerkelijk recht in Wenen, Bologna en Padua. Rond 1407 trad hij in bij de reguliere kanunniken van het Windesheimse klooster Groenendaal bij…