Ideeengeschiedenis

Een krachtig pleidooi voor hoop en positiviteit. Voor de lezers van Rutger Bregman en Yuval Noah Harari In The Bright Side presenteert journalist Sumit Paul-Choudhury een…

Rijk Timmer presenteert een nieuwe kijk op het gedachtegoed van de bekende middeleeuwse rechtsgeleerde Philips van Leiden. Philips leefde in een wereld van oorlog, pest en het najagen van eigen…

Een mozaïek van stemmen handelt over een topper uit het Nederlandse culturele erfgoed: Vondels Gysbreght van Aemstel, in 1637 geschreven voor de opening van de eerste officiële Nederlandse schouwburg…

Was het negentiende-eeuwse toneel in verval? Geletterde tijdgenoten meenden van wel: na de Bataafs-Franse tijd had het 'beschaafde' publiek plaatsgemaakt voor het 'gemeen'. In plaats van klassieke of…

'Eene bedenkelijke nieuwigheid' 1e druk is een boek van de Vries uitgegeven bij Verloren B.V., Uitgeverij. ISBN 9789065505781 Op 1O augustus 1796 namen de curatoren van de Leidse…

In de politiek wordt veel gesproken over 'sociale cohesie' en de noodzaak deze te versterken. Het idee hierachter is: vroeger leefde men in herkenbare buurten en saamhorige dorpen waar het nog…

Voor de lezers van Harari: een meeslepende geschiedenis over de mens als dier De mens is het meest nieuwsgierige, emotionele, inventieve, agressieve en verbazingwekkende dier op…

Blinden en slechtzienden werden in twintigste-eeuws Nederland vooral benaderd als ontvangers van langdurige zorg en als afhankelijke mensen. Dat is opmerkelijk, want elders in Europa en in Amerika,…

De Ridderlijke Duitsche Orde Balije van Utrecht is een adellijke instelling die haar oorsprong kan terugvoeren op de kruistochten. Het voortbestaan over een zo lange periode is bepaald geen…

AWE Het Engelse woord is moeilijk te vertalen. Ontzag, eerbied, vrees - maar dat is het toch niet. Huiver, geen goed Nederlands woord, komt het dichtst bij de betekenis van awe. Awe, men moet…

Etty Hillesum (Middelburg 1941-Auschwitz 1943) heeft niet alleen een dagboek en brieven nagelaten, maar ook een klein citatenboek met afschriften. Samen met Henny Tideman schreef ze 86 citaten in het…

'Oefenschool der Muzen, werkplaats der wetenschap' zijn vermaarde woorden uit het Stichtingsbesluit van de Groninger Academie in 1614. De eerste Rector, Ubbo Emmius, gaf dit belangrijkste officiële…

Paula Irik (Twisk, 1952) schreef tijdens haar jaren als wijkpredikant, arbeidspastor en geestelijk verzorger ruim tien boeken, alleen of samen met anderen, over uiteenlopende onderwerpen: het…

De eerste vakvereniging voor katholieke musici was klein en voor een specifieke doelgroep, maar slaagde erin om in de woelige twintigste en eenentwintigste eeuw staande te blijven. In deze…

Gedreven helpers - dat geldt voor de mannen en vrouwen die actief waren in de hulporganisaties waaruit in 2000 Cordaid ontstond. Deze grootste katholieke organisatie voor ontwikkelingssamenwerking…

Traditionele beelden van de priester als 'man Gods' hebben de afgelopen decennia aan geldigheid ingeboet. Achter die constatering gaat een complex historisch debat schuil dat ook kerkpolitiek nog…

De achttiende eeuw, die bekend staat als de eeuw van de Rede en de Verlichting, was tegelijkertijd ook de eeuw waarin hartstochten en sentimenten de gemoederen beroerden. Dorothée Sturkenboom voert…

De Nederlandse staatsman mr. Guillaume Groen van Prinsterer (1801-1876) noemde zich wisselend 'antirevolutionair' en 'christelijk-historisch'. Wat bedoelde hij met die laatste term? Welk verband…

Dit themanummer richt zich vooral op de provincie Zuid-Holland en het recent ontwikkelde zogeheten 'erfgoedlijnenbeleid'. Kunnen deze erfgoedlijnen de basis zijn voor historische reflectie en nader…

In rustig Amstelveen – of, zo u wilt, Zwartewaal, Volendam of Oegstgeest – lijkt de wereld soms mijlen ver weg. Maar schijn bedriegt: gemoedelijk Holland heeft zich nooit achter de dijken…

Hoe mensen met hun verleden omgaan, is in elke cultuur en periode verschillend. Onze huidige opvatting van verleden en geschiedenis past bij een geletterde maatschappij, maar was dat in de…

Dat G.A. Bredero (1585-1618) tot onze grootste dichters en toneelschrij­vers behoort, zal niemand betwisten. Zijn prachtige proza is minder bekend. Het wordt hier voor het eerst in zijn geheel bij…

Onderzoek naar de opmars van de machine door de eeuwen heen. Komt de machine ons helpen of gaat hij ons vervangen? De gevolgen van technologische vernieuwingen zijn groot,…

In het essay Philosophie der Mode schrijft de Duitse filosoof en socioloog Georg Simmel dat mode in een paradoxale behoefte van de mens voorziet: met het volgen van trends sluiten we ons aan bij…