Amsterdam University Press

Op 22 juni 1941 viel Adolf Hitler de Sovjet-Unie binnen met het sterkste leger dat de wereld ooit aanschouwde. De Duitse pantserdivisies rukten in adembenemend tempo op en omsingelden…

Frits Gies is een joodse jongen van tien als de Duitsers in mei 1940 Zutphen binnenvallen. In navolging van zijn opa en vader, die al voor de oorlog Duitse joden naar het vrije westen smokkelen, gaat…

Bij de invasie van nazi-Duitsland was het grootste deel van de Nederlandse koopvaardijvloot buitengaats. Onder de Vaarplichtwet waren de bemanningen verplicht te blijven varen. Zo’n vierhonderd…

In de winter van 1942-'43 kreeg Leen Hoogerwerf de gevreesde oproep. Hij moest zich melden op het arbeidsbureau, beter bekend als 'Villa Golgotha'. Niet lang daarna vertrok hij als gastarbeider naar…

De sinds Dolle Dinsdag (1944) vermiste heilgymnast-masseur Dirk Willem Folmer uit Zeist heeft een bijzondere getuigenis nagelaten. Tot nog toe was er maar weinig bekend over Kamp Amersfoort in de…

Annemieke van Drenth onderzoekt aan de hand van de geschiedenis van de Haagse Idiotenschool hoe speciale kinderen in de loop van de negentiende eeuw ontdekt werden. Dominee Cornelis E. van Koetsveld…

Veel Nederlanders hebben een persoonlijke band met Indonesië. Maar paradoxaal genoeg lijken de herinneringen aan het verleden dat Indonesië en Nederland delen in relatief korte tijd uit het…

Toen Napoleon, na zijn terugkomst van Elba in maart 1815, begreep dat de Europese mogendheden weigerden hem als keizer der Fransen te erkennen, ging hij in het offensief. Een triomftocht door Brussel…

Ankers in de branding. Daar is behoefte aan als de verdeeldheid groeit, over de relatie tussen man en vrouw, feit en fictie, techniek en natuur, mens en wereld. En zeker als de golven over de kade…

Het leven van het jonge burgemeesterspaar Van Voerst van Lynden op landgoed De Groote Scheere raakt geleidelijk in de ban van de Duitse bezetting. Als de sfeer grimmiger wordt, ontpopt Sam van Lynden…

Op de vroege ochtend van vrijdag 24 augustus 1944 wordt Karel van Berckel, 52 jaar oud en chirurg in het St.-Jozephziekenhuis te Heerlen, door de SIPO-beambte Conrad van de Duitse geheime politie van…

"Beste jongen, Op het ogenblik dat ik dit schrijf ben jij nog geen zeven jaar. Ik weet niet, wat je moeder thans voor je is en wat ze eenmaal voor je zal zijn, wanneer je dit leest. Ik vermoed…

Indiaans verhaal vertelt hoe Reinier Artist in de jungle van Suriname geleefd heeft in de schaduw van twee totaal verschillende beschavingen, de Indiaanse en de westerse. Houtconcessionarissen,…

Selfies werden honderd jaar geleden ook al gemaakt, ‘snapshotesthetiek’ bestond al voor de Polaroidcamera en pasfoto’s zijn ouder dan de identificatieplicht. 'De snelfotograaf. Een geschiedenis van…

Op 8 december 1941, een dag na de Japanse aanval op Pearl Harbor, verklaarde de Nederland de oorlog aan Japan. Drie maanden later staakte het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL) de strijd. Zo…

In april 1828 vertrokken Z.M. korvet Triton en Z.M. koloniale schoener Iris van Ambon naar Nieuw-Guinea om een westelijk gedeelte van dat eiland bij proclamatie voor Nederland in bezit te nemen en er…

Een Javaans ‘troostmeisje’, een Japanse kampcommandant, een Indo-Europese dwangarbeider aan de Birmaspoorlijn, een Hollands meisje in een jappenkamp, een Batakse onafhankelijkheidsstrijder. In '…

Kamp Vught was niet alleen het enige SS-concentratiekamp in de door nazi-Duitsland bezette West- Europese gebieden, het was ook een Jodenkamp. Tegenstanders van het regime werden opgesloten en als…

Na de oorlog gonsde het in Noord-Brabant van aantijgingen tegen ondernemers. Zij zouden hebben geprofiteerd van leveringen aan de bezetter. Ook zouden zij vriendschappelijk met nazi’s hebben verkeerd…

De Nederlandse samenleving veranderde razendsnel aan het eind van de negentiende eeuw. Oude, vertrouwde waarden wankelden door een stroom aan nieuwe ideeën en levensstijlen. Alles moest anders: de…

In de ochtend van Dolle Dinsdag, 5 september 1944, fietste de alleenstaande moeder Marie Antheunis van haar zus in Terneuzen naar Axel, een stadje in de grensstreek tussen Nederland en België. Ze…

Gelden in het literaire domein dezelfde wetten en regels als in het normale sociale verkeer? Heeft een literaire schrijver als schrijver een verantwoordelijkheid tegenover de samenleving? Na de…

De Duitse inval zorgt voor ongeloof en verslagenheid bij de inwoners van Vleuten, De Meern en Haarzuilens. Niemand heeft ooit een oorlog meegemaakt. De ingekwartierde Duitse soldaten vallen mee, maar…

Een geroofde Afrikaanse jongen wordt rond 1800 naar Paramaribo gebracht en gekocht door de gekleurde slavenhoudster Petronella van Paccotton. Ze stelt hem te werk als loopjongen, een futuboj, en ‘…